Thaiclub, Thais-Vlaamse Vriendenkring

Thai voor Nederlandstaligen

Thai (of Thais) is de officiële taal van Thailand. De Thaise naam voor de taal is ภาษาไทย (phaasa thaj = de taal van de Thais). Volgens sommige bronnen (onder meer Van Dale en de Woordenlijst Nederlandse Taal) mag je alleen Thai gebruiken als naam voor de taal.

Het Thai behoort tot de groep van de Tai-talen in de familie van de Tai-Kadai-talen. Het Thai en het Lao of Laotiaans zijn de meest gesproken vertegenwoordigers van de Tai-groep. De Tai-Kadai-talen zijn vermoedelijk oorspronkelijk afkomstig uit zuidelijk China. Taalkundigen veronderstellen een verwantschap met de Austro-Aziatische, Austronesische of Sino-Tibetaanse taalfamilies. Een verouderde naam voor Thai is Siamees. Het Thai wordt naar schatting door zowat 40 miljoen mensen gesproken en staat in de wereldranglijst van officieel gesproken talen ongeveer op de twintigste plaats.

Het Thai heeft een eigen geschrift. Volgens de overlevering stelde de Thaise koning Ramkamhaen de Grote in het jaar 1283 op basis van schrifttekens uit het Mon en het Khmer een eigen Thais schrift op. Er is een duidelijke verwantschap met het schrift van het Laotiaans. Het Thaise schrift heeft drie groepen van tekens: de 44 medeklinkers vormen het alfabet, de 32 klinkersymbolen vormen een afzonderlijke groep en dan zijn er nog speciale symbolen voor de toonhoogten, de cijfers, enz. Het Thai wordt van links naar rechts geschreven. De klinkers kunnen voor, achter, boven of onder een medeklinker staan, ook al wordt die klinker pas na die medeklinker uitgesproken. De toontekens (4 in totaal) staan altijd boven de medeklinkers of klinkers. Het Thai kent geen vervoeging van werkwoorden en adjectieven en geen meervoudsvormen voor de substantieven. De bijvoeglijke naamwoorden staan achter het zelfstandig naamwoord. In het geschreven Thai zijn er geen hoofd- en kleine letters en is er geen interpunctie. De woorden worden zonder spaties aan elkaar geschreven. Het Thai is een analytische en tonale taal. Er zijn drie groepen letters (hoog, midden en laag) en vijf tonen (hoog, midden, laag, stijgend, dalend).

Taalcodes:
ISO 639-1: th
ISO 639-2: tai

Subtalen en dialecten

Standaard-Thai, ook bekend als Centraal-Thai of Siamees, is de officiële taal van Thailand. Het wordt gesproken door ongeveer 25 miljoen mensen (1990), waaronder ook sprekers van Bangkok-Thai (hoewel men die taal doorgaans beschouwt als een apart dialect). Khorat-Thai wordt gesproken door ongeveer 400.000 mensen (1984) in en om de stad Nakhon Ratchasima (Khorat). Taalkundig ligt het tussen het Centraal-Thai en het Issaan en kan het als een dialect van beide worden beschouwd.

Naast Standaard-Thai zijn er in Thailand vele andere verwante Tai-talen, onder meer:

Issaan (Noordoost-Thai), de taal van de Issaan-regio in Thailand. Door sommigen wordt het beschouwd als een dialect van het Lao, waar het veel op lijkt. Het wordt gesproken door ongeveer 15 miljoen mensen (1983).
Lü (Tai Lue, Dai) wordt gesproken door ongeveer 78.000 mensen (1993) in noordelijk Thailand.
Noordelijk Thai (Lanna, Kam Mueang of Tai Yuan) wordt gesproken door ongeveer 6 miljoen mensen (1983).
Phuan wordt gesproken door een onbekend aantal mensen in Centraal-Thailand en Issaan.
Phu Tai wordt gesproken door ongeveer 156.000 mensen (1993) in de omgeving van de provincie Nakhon Phanom.
Shan (Thai Luang, Tai Long) wordt gesproken door ongeveer 56.000 mensen (1993) in Noordwest-Thailand.
Song wordt gesproken door ongeveer 20.000 tot 30.000 mensen (1982) in centraal en noordelijk Thailand.
Zuidelijk Thai (Pak Dtai of Dambro) wordt gesproken door ongeveer 5 miljoen mensen (1990).
Tai Dam wordt gesproken door ongeveer 20.000 mensen (1990) in Issaan en de provincie Saraburi.

Veel van deze talen worden ook gesproken door grote groepen sprekers buiten Thailand. De meeste sprekers van dialecten en minderheidstalen spreken daarnaast ook Centraal Thai.

Binnen het Standaard-Thai zijn er verschillende registers of vormen die in een verschillende context worden gebruikt:

Straat-Thai: informeel, zonder beleefdheidsvormen in aanspreekvormen, gebruikt tussen nauwe verwanten en vrienden.
Elegant of formeel Thai: officiële en geschreven versie, inclusief beleefdheidsvormen, in vereenvoudigde versie gebruikt in de kranten.
Retorisch Thai: wordt alleen gebruikt in toespraken e.d.
Sacraal Thai: wordt alleen in religieuze context gebruikt, niet te verwarren met Pali. Zoals Latijn de officiële taal van het Vaticaan (Rooms-Katholieke Kerk) is, is het Pali de religieuze taal van de boeddhisten. Pali is een eigen taal, afkomstig van het Sanskriet en heeft niets met het Thai maken.
Koninklijk Thai of Hof-Thai: wordt alleen aan het hof, door en tegenover leden van de Thaise monarchie gebruikt.

Meer info:

Blog over Thaise taal: Kris Willems heeft een interessante blog met veel informatie over de Thaise taal voor Nederlandstaligen.
Thai leren in België: Onze zustervereniging, de Thais-Belgische Vereniging of Thaibel, organiseert zeer goede cursussen Thai voor Nederlandstaligen.

Lees de instructies op deze webpagina, als u de onderstaande Thaise letters met uw browser niet kunt lezen. U kunt de Thaise letters ook hier als PDF-bestand downloaden.

Thaise medeklinkers (alfabet)

groen = middentoon, blauw = hoge toon, rood = lage toon
[ ] & [ ] = semi-fonetische transcriptie aan het begin & aan het eind van een woord
(kh = geaspireerde k; oe: = lange oe; ε: = lange e, bijna ei)
— = middentoon, ^— = hoge toon, _— = lage toon, / = stijgende toon, \ = dalende toon

De letters ฅ (khoh-khon) en ฃ (khoh-khoewat) - in de grijze vakjes - worden niet meer gebruikt
en werden vervangen door ค (khoh-kwaj) respectievelijk ข (khoh-khaj).
De letters ฆ (khoh-ra-khang), ฌ (tsjoh-tsjeuh), ฎ (doh-tsja-daa), ฏ (toh-pat-tak),
ฐ (thoh-thaan), ฑ (thoh-mon-thoo), ฒ (thoh-phoe-thao), ฬ (loh-tsjoe-laa)
en ฮ (hoh-nok-hoek) - in de magentakleurige vakjes - worden slechts zelden gebruikt.

ก	ข	ฃ	ค	ฅ	ฆ
—koh _—kaj — [ k ] kip	/khoh _—khaj ^— [ kh ] & ^—[ k ] ei	/khoh _—khoewat ^— [ kh ] & ^—[ k ] fles	—khoh —kwaj _— [ kh ] & _— [ k ] buffel	—khoh —khon _— [ kh ] & _— [ k ] mens	—khoh ^—ra —khang _— [ kh ] & _— [ k ] bel, klok

ง	จ	ฉ	ช	ซ	ฌ
—ngoh —ngoe: _— [ ng ] slang	—dzjoh —dzjaan — [ tsj ] & — [ t ] bord	/tsjoh _—tsjing ^— [ tsj ] & ^— [ - ] bekkens	—tsjoh ^—tsjaang _— [ tsj ] & _— [ t ] olifant	—soh \soo _— [ s ] & _— [ t ] ketting	—tsjoh —tsjeuh _— [ tsj ] & _— [ t ] boom

ญ	ฎ	ฏ	ฐ	ฑ	ฒ
—joh /jing _— [ j ] & _— [ n ] meisje	—doh —tsja —daa — [ d ] & — [ t ] tsjadaa (kroon)	—toh _—pat _—tak — [ t ] speer	/thoh /thaan ^—[ th ] & ^—[ t ] altaar	—thoh —mon —thoo _— [ th ] & _— [ t ] godin (Monthoo)	—thoh \phoe \thao _— [ th ] & _— [ t ] oud persoon

ณ	ด	ต	ถ	ท	ธ
—noh —neen _— [ n ] novice	—doh _—dek — [ d ] & — [ t ] kind	—toh _—tao — [ t ] schildpad	/thoh /thoeng ^—[ th ] & ^—[ t ] zak	—thoh ^—tha /haan _— [ th ] & _— [ t ] soldaat	—thoh —thong _— [ th ] & _— [ t ] vlag

น	บ	ป	ผ	ฝ
—noh ^—noe: _— [ n ] muis	—boh —baj ^—maaj — [ b ] & — [ p ] blad	—poh —plaa — [ p ] vis	/phoh \pheung ^—[ ph ] & ^—[ - ] honingbij	/foh /faa ^—[ f ] & ^—[ - ] deksel

พ	ฟ	ภ	ม	ย	ร
—phoh —phaan _— [ ph ] & _— [ p ] schaal	—foh —fan _— [ f ] tand	—phoh /sam —pao _— [ ph ] & _— [ p ] schip	—moh ^—maa _— [ m ] paard	—joh ^—jak _— [ j ] reus	—roh —rua _— [ r ] & _— [ n ] boot

ล	ว	ศ	ษ	ส	ห
—loh —ling _— [ l ] & _— [ n ] aap	—woh /wε:n _— [ w ] ring	/soh /saa —laa ^—[ s] & ^—[ t ] salaa (rusthuisje)	/soh —ruu /sie ^—[ s] & ^—[ t ] kluizenaar	/soh /sua ^—[ s] & ^—[ t ] tijger	/hoh _—hiep ^—[ h ] & ^—[ - ] doos

ฬ	อ	ฮ
—loh —tsjoe —laa _— [ l ] & _— [ n ] vlieger	—oh _—aang — [ - ] kom	—hoh ^—nok \hoe:k _— [ h ] & _— [ - ] uil

Thaise klinkers en tweeklanken

(grijze streepjes = plaats van de medeklinker, [ ] = semi-fonetische transcriptie,
u = vorm je mond om een u uit te spreken, maar zeg een i;
oe: = lange oe; ε = e zoals in bed; oh: = lange oh; aε = klank tussen e en ei in)

--ะ	--ั	--า	--ิ	--ี
[ a ]	[ a ]	[ aa ]	[ i ]	[ ie ]

--ึ	--ื	--ือ	--ุ	--ู
[ u ]	[ uu ]	[ uu ]	[ oe ]	[ oe: ]

เ--ะ	เ--	แ--ะ	แ--	โ--ะ	โ--
[ εh]	[ ε: ]	[ aεh ]	[ aε: ]	[ oh ]	[ oh: ]

เ--าะ	--อ	--ัวะ	--ัว	--ว--
[ oh ]	[ oh: ]	[ oewah ]	[ oewa ]	[ oewa ]

--วย	--าย	-เ-าะ	-โโ-	-เ-็ว	-เ-็น
[ oewaε:i ]	[ aaj ]	[ ow - oh ]	[an - anra ]	[ aε:o - aε:w ]	[ ε - εh ]

เ--ียะ	เ--ีย	เ--ือะ	เ--ือ	ไ--	ใ--
[ ah ]	[ ia ]	[ uah ]	[ua ]	[ aj ]	[ aj ]

เ--อะ	เ--อ	เ--ิ	เ--า	--อย	โ--ย
[ əh ]	[ ə: ]	[ ə: ]	[ ao ]	[ ohj ]	[ ooj ]

--ัย	--าย	เ--ือย	โ--ย	--ุย	เ--ย
[ aj ]	[ aaj ]	[ uaj ]	[ aj ]	[ oej ]	[ ə:j ]

-- าว	เ-- ียว	-- ิว	แ-- ว	เ-- ว	--ํา
[ aaw ]	[ iaw ]	[ iw ]	[ ε:w ]	[ aε:w ]	[ am ]

Thaise accenten of toontekens

่

้

๊

๋

maj eak
laag maj toh
dalend maj dtrie
hoog maj joettawa
stijgend

Thaise klankleestekens

็

์

maj tajkoe
korte klank - gelijke toon thanthakhaat
onuitgesproken eindmedeklinker

Thaise cijfers

๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9